Słowniczek

Leżysz na plecach albo siedzisz, z nogami między sobą a przeciwnikiem. Brzmi źle, a jest pozycją walki, z atakami. Występuje w smakach: zamknięta, otwarta, półgarda.

Siedzenie na czyimś tułowiu. Jeśli jesteś na górze, dobrze. Jeśli pod spodem, zajmujesz najgorszą nieruchomość w tym sporcie.

Klatka do klatki pod kątem prostym, nogi wolne. Ciężko.

Za kimś, z hakami nóg założonymi. Najlepsza pozycja w jiu-jitsu. Kiedy przydarza się tobie, nazywa się nauką.

Z gardy obrócić tego z góry tak, żeby na górze wylądować samemu.

Obejście czyichś nóg do pozycji dominującej.

Duszenie albo dźwignia, które kończą rundę, gdy drugi klepie.

Klepnięcie partnera albo maty (dwa razy, wyraźnie) znaczy: stop, masz mnie. Powiedziane „tap" też się liczy. Resetuje rundę, nie twoją godność.

Sparing. Wolna praktyka z oporem, zwykle rundy po pięć, sześć minut.

Powtarzanie techniki na współpracującym partnerze. Większość zajęć.

Ruch uciekania biodrami z rozgrzewki. Suniesz po macie jak krewetka. To najczęściej używany ruch w tej sztuce i powód istnienia rozgrzewek.

Łamanie równowagi przed techniką. Powód, dla którego twoje sweepy nie wychodzą.

Uniwersalny pomruk potwierdzenia z japońskiej kultury walki. Znaczy tak, cześć, rozumiem, szacunek, zależnie od kontekstu. Używaj oszczędnie, póki nie wchłoniesz dialektu swojego klubu.

Bawełniany mundur: kurtka, spodnie, pas. No-gi to ta sama sztuka bez niego.

Zacznij od tego, co twój klub faktycznie prowadzi w porach, w których możesz być. Uczciwa wersja odpowiedzi na pytanie gi czy no-gi, z plemiennością usuniętą.

Sparing. Wolna praktyka z oporem, zwykle rundy po pięć, sześć minut.

Z kontroli pleców, ramiona wokół szyi, gi niepotrzebne — stąd angielskie „naked", nagie; na wielu matach usłyszysz też „mata leon". Najsłynniejsze zakończenie w tym sporcie i powód, dla którego kontrola pleców to najlepsza pozycja w jiu-jitsu.

Własne klapy gi, skrzyżowane na twojej szyi i użyte przeciwko tobie. Bycie poddanym przez własne ubranie to rytuał przejścia; moje pierwsze jest udokumentowane we wpisie o postępach, oba wystąpienia.

Duszenie z przedniego trzymania głowy. Słynie z łapania ludzi, którzy nurkują do nóg z uniesioną brodą — dlatego trenerzy w kółko powtarzają: broda w dół.

Duszenie zrobione z czyichś nóg, zamkniętych wokół twojej szyi i jednego z twoich własnych ramion. Geometria jako broń; nazwa opisuje kształt, jaki przyjmuje twoje położenie.

Duszenie za kołnierz z pleców, w którym kończący przyjmuje kształt łucznika. Jedno z najmocniejszych duszeń w gi, a od ściany dziwnie eleganckie do oglądania.

Dźwignia na łokieć: ich dwie nogi i całe ciało przeciwko twojemu jednemu łokciowi, prostowanemu jak dźwignią. Nadchodzi na tyle wolno, że zdążysz klepnąć — i to jest cały system działający zgodnie z projektem.

Dźwignia na bark z nadgarstkiem trzymanym w chwycie figure four, nazwana po judoce: Masahiko Kimura pokonał Hélio Gracie w 1951 roku. Tę nazwę usłyszysz częściej niż jakąkolwiek inną z tej listy.

Lustrzane odbicie kimury, atakujące bark w drugą stronę, zwykle z góry. Nazywana też keylockiem.

Dźwignia na bark zakładana nogami, z gardy. Nazwa to po portugalsku łopatka, a pozycja wygląda na niemożliwą przez pierwszy tuzin razy, kiedy ją widzisz.

Ten jeden atak na nogi, na który większość klubów pozwala wcześnie.

Ten, którego większość klubów zabrania aż do wyższych pasów, bo atakuje kolano z bardzo małym ostrzeżeniem między „ciasno" a „uraz". Klubowe zasady dotyczące dźwigni na nogi różnią się bardziej niż zasady czegokolwiek innego: poznaj swoje w pierwszym tygodniu — lekcja cichych zasad z wpisu o etykiecie w najostrzejszej formie.

Z kontroli pleców, ramiona wokół szyi, gi niepotrzebne — stąd angielskie „naked", nagie; na wielu matach usłyszysz też „mata leon". Najsłynniejsze zakończenie w tym sporcie i powód, dla którego kontrola pleców to najlepsza pozycja w jiu-jitsu.

Baza w BJJ to połączenie z podłożem, dzięki któremu siła przechodzi przez ciebie, zamiast cię przewracać. Zauważasz ją jak prąd — dopiero kiedy zgaśnie.

Rama w BJJ to kość położona tam, gdzie mięsień by zawiódł: struktura, która utrzymuje ciężar, jakiego nigdy byś nie podniósł. Dlaczego szkielet przetrzymuje biceps.

Ściągnięcie gardy to wybranie dołu celowo: wymiana bitwy o obalenie na walkę, którą sobie przygotowałeś. Skąd się to wzięło i dlaczego wszystkich dezorientuje.

Open mat to nieustrukturyzowany czas treningu. Bez instruktażu, tylko rundy i ci, którzy przyszli. Po co istnieje i jak początkujący korzysta z niego, nie marnując go.

Większość klubów BJJ wita podróżujących gości, którzy najpierw napiszą maila, przywiozą czyste białe gi i rolują uprzejmie. Rytuał treningu gościnnego, nauczony przez jedno zrobienie go źle.

Pierwsza belka w BJJ przychodzi zwykle między drugim a szóstym miesiącem i nie znaczy, że jesteś dobry. Co tak naprawdę mierzy taśma na pasie.

Nie jesteś bez formy, a przynajmniej nie tylko. Początkującym brakuje gazu, bo panika spala tlen, a nieefektywność spala całą resztę. Jedno i drugie poprawia się szybciej niż kondycja.

Rundy w BJJ zaczynają się z kolan, żeby bezpiecznie zmieścić na macie więcej par, bo obalenia to najryzykowniejsza rzecz na sali. Co ten wybór kosztuje i co daje.

Jiu-jitsu znaczy łagodna sztuka, bo 柔 (jū) nazywa metodę — ustępowanie sile zamiast wychodzenia jej naprzeciw — a nie temperament. Mata w końcu tłumaczy to słowo.

Standardowy sposób wiązania pasa BJJ, krok po kroku prostymi słowami, czemu rozwiązuje się w trakcie rolowania i czemu nikomu to nie przeszkadza.

To, że wyższe pasy robią z tobą, co chcą, nie jest dowodem porażki. To program nauczania w działaniu. Po co są te rundy i jak przestać się ich bać.

Buty poza matą, czyste gi, krótkie paznokcie, pytaj przed rolką i niech wyższy pas ustala tempo. Etykieta, której nikt nie wiesza na ścianie.